23 Nisan 2014 Çarşamba
 
Ana Sayfa Kültür-Sanat
10 Mayıs 2012 Perşembe

‘Susturulamayanlar’ın tarihi kitaplaştı

Özgür Gündem Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykol, ‘Susturulamayanlar’ kitabında, okuyucularını kısa bir özgür basın tarihi yolculuğuna çıkarıyor. Kitap, ayrıca basın geleneğinin direniş ruhunu da ortaya koyuyor.

Özgür Gündem Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Aykol’un Kürt basını üzerindeki baskılar ile direnişi irdeleyen „Susturulamayanlar“ kitabı Aram Yayınları’ndan çıktı. Kitaba, özgür basın geleneğinin önemli gazetelerinden biri olan Özgür Ülke Gazetesi’nin bombalanmasıyla giriş yapan Aykol, bombalamanın ardından üzerlerine „yılgınlığın“ düştüğünü ancak diğer sosyalist basının desteğiyle bombalamadan hemen sonraki gün 4 sayfa olsa dahi gazetelerini çıkartabildiklerini ifade etti.
Aykol, özgür basın geleneğinin temsilcilerinden olan kurum ve kuruluşların 20 Aralık 2011 yılında yapılan baskın sonucunda 30’ü aşkın muhabir, editörünün gözaltına alındığı hatırlatıyor. Devamında bu durumun bir „Dejavu“ olduğunu, Özgür Gündem Gazetesi’nin, 4 Aralık 1994 yılında Özgür Ülke Gazetesi’nde olduğu gibi 4 sayfa çıktığını kaydediyor.

Özgür basın yol alıyor

Aykol, kitabın birinci bölümde özgür basın geleneğinin bir fotoğrafını çekiyor. Özgür basın geleneğinin 15 Haziran 1988 yılında çıkan Toplumsal Diriliş ile yola çıktığını kaydederek, Toplumsal Diriliş’in kısa sürede „imha edildiğini“ belirtiyor. 22 Nisan 1990’da haftalık olarak yayınlanan Halk Gerçeği Gazetesi’nin kapatıldığını, ardından Yeni Halk Gerçeği’nin çıktığına değinen Aykol, bu gazetenin de gazete yönetimince kapatıldığını kaydediyor. Aykol, haftalıklardan sonra ise Yeni Ülke Gazetesi’nin 20 Ekim 1990 tarihinde çıktığını hatırlatarak, yayınlanan gazetenin 110 sayısından 40’nın toplatıldığını, gazetenin daha sonra tirajının azalmasından dolayı kapatıldığını dile getiriyor.

Haftalıktan günlüğe geçiş

Haftalık gazetelerin ihtiyaçları karşılamadığından dolayı artık günlük gazete çıkarmanın zorunluluk haline geldiğine işaret eden Aykol, Özgür Gündem Gazetesi’nin 30 Mayıs 1992 yılında çıkarılmaya başlandığını kaydetti. Özgür Gündem Gazetesi’nin çıkan 580 sayısının 486’si hakkında dava açılmasıyla birlikte 20 kapatma kararanın verildiğini hatırlatan Aykol, Özgür Gündem Gazetesi’nin muhabir ve editörlerine ise 147 yıl hapis cezasının verildiğini yazdı.

Kürtçe gazetelerin serüveni

İlk Kürtçe gazetenin 22 Şubat 1992 yılında Welat olduğunu ve gazetenin 115 sayı çıktığını hatırlatan Aykol, gazete hakkında açılan  dava ve verilen cezalar yüzünden gazetenin kapatıldığını ve yerine Welate Me Gazetesi’nin çıkarıldığını ve gazetenin 46 sayısının çıktığını anlatıyor. Welate Me haftalık gazetesinden sonra Azadiya Welat Gazetesi’nin yayın hayatına başladığını belirten Aykol, Azadiya Welat Gazetesi’nin 15 Ağustos 2006 yılında günlük yayına geçen gazetenin bir çok editörü ve yazı işleri müdürünün onlarca yıl hapis cezası aldığını hatırlatıyor.

Bombalanan gazete ve öldürülen gazeteciler
Yönetim kararı ile kapatılan Özgür Gündem Gazetesi’nin 26 Nisan 1993 tarihinde tekrar açıldığını ancak gazetenin 10 Aralık 1993 yılında Dünya İnsana Hakları gününde yüzlerce polis tarafından basıldığını ifade eden Aykol, gözaltına alınan çalışanların bazılarının tutuklandığını kaydetti. Özgür Gündem Gazetesi’nin baskını sonucunda „fiilen“ dağıtılmasının ardından ise Özgür Ülke Gazetesi’nin 28 Nisan 1994’te çıkmaya başladığını, gazetenin 3 Aralık 1994 yılında üç bürosunun bombalandığını kaydeden Aykol, bombalanma sonucunda ise Ersin Yıldız’ın yaşamını yitirdiğini, belgeler ile ortaya çıkan durumda ise bu emrin Tansu Çiller tarafından verildiğinin ispat edildiğini hatırlattı. Özgür Ülke Gazetesi’nin kapatılmasından sonra ise Yeni Politika Gazetesi’nin özgür basın geleneğinin bayrağını devir aldığını kaydeden Aykol, Yeni Politika Gazetesi’nin „Özgür Ülke’nin devamı olduğu“ gerekçesi ile kapatıldığını kaydetti.

Özgür basın susmuyor
Aykol, 12 Aralık 1995 yılında yayına başlayan günlük Demokrasi Gazetesi’nin birçok çevreye açık olmasına rağmen mahkeme kararıyla 3 Mayıs 1997 yılında gazetede yer alan haber ve okur yorumlarına bile dava açıldığını vurguladı. Demokrasi Gazetesi’nin ardından ise 7 Temmuz 1997 yılında Ülkede Gündem Gazetesi’nin yayına başladığını belirten Aykol, gazetenin 26 Eylül 1997 yılında Olağanüstü Hal (OHAL) Bölgesi’ne girişinin yasaklandığını kaydetti. Aykol, Ülkede Gündem Gazetesi’nin Batman bürosunun 21 Haziran tarihinde bombalandığını ifade ederek, gazeteye yüzlerce davanın açıldığını ve gazetenin 23 Ekim 1998 tarihinde İstanbul DGM tarafından kapatıldığını belirtti. Aykol,18 Nisan 1999 yılında ise Özgür Bakış Gazetesi’ni çıkarmaya başlandığını hatırlatarak, gazetenin 371 gün yayınlanmasına rağmen 390 gün kapat cezasının verilmesine dikkat çekti.

‘Yeni dönem yeni tarz’
2000’de Yeni Gündem Gaztesi’nin 27 Mayıs 2000 tarihinde yayına başladığını kaydeden Aykol, gazetenin „ekonomik sıkıntılar yüzünden“ yönetim tarafından kapatıldığını kaydetti. Aykol, dönemin konjoktürüne uygun olarak özgür basın geleneğinin tekrardan Özgür Gündemli isimlere geri döndüğünü belirterek, Yeniden Özgür Gündem Gazetesi’nin 2 Eylül 2003 tarihinde yayına başladığını anlattı. Aykol, Ülkede Özgür Gündem Gazetesi’nin ise 1 Mart 2004 tarihinde yayına başladığını, ancak açılan bir çok dava sonucunda kapatılmak zorunda kaldığını dile getirerek, Ülkede Özgür Gündem Gazetesi’nin kapatıldığı gün Günlük Toplumsal Demokrasi Gazetesi’nin 16 Kasım 2006 yılında yayına başladığını ancak sadece iki ay yayınlandığını 5 Ocak 2007 yılında ise kendi yayınına son verdiği hatırlattı.

Genelkurmay hedefine ulaşıyor!
Genelkurmay Başkanlığı’nın isim vererek hedef göstermesinin ardından Gündem Gazetesi’nin birçok kere yayın durdurma kararının verildiğine dikkat çeken Aykol, daha sonra çıkan Güncel Gazetesi’nin de aynı akıbete uğradığını ve kapatıldığını hatırlattı. Yaşamda Gündem Gazetesi’nin ise 4 sayı yayınlandıktan sonra kapatıldığını belirten Aykol, haftalık olarak çıkan Yedinci Gün, Haftaya Bakış gibi bir çok gazetenin kapatıldığını kaydetti. Aykol,  Günlük Alternatif Gazetesi’nin toplamda 3 ay yayın yapabildiğini hatırlattı.

Avrupa’da özgür basın geleneği
Aykol, Günlük Gazetesi’nin 19 Ocak 2009 yılında yayına başladığını, ancak gelen talep üzerine ise Özgür Gündem Gazetesi isminin alındığını kaydetti. Aykol, kitabın ikinci bölümünde ise Kürtçe çıkan gazetelerin tarihini anlatıyor. Aykol, Kürtçe gazetelerin „serüveninin“ ardından ise 3. bölümde Avrupa’da çıkan özgür basın geleneğinin gazetelerini anlatıyor. Aykol, kitabının dördüncü bölümde ise, Avrupa’da uydudan yayın yapan Özgür basın geleneğinin televizyon kanallarını ele alıyor. Ardından Amed’de yayın yapan Gün TV’nin başına gelen „hukuksal“ zorlukları anlatıyor. Aykol, beşinci bölümde ise, özgür basın geleneğinin haber ajanslarını ele alıyor. Avrupa’da kurulan DEM, MHA ve son olarak Fırat Haber Ajansı’ndan (ANF) bahseden Aykol, özgür basın geleneğinin Türkiye’deki ilk ajansının Dicle Haber Ajansı’nın (DİHA) olduğunu kaydediyor.


DİHA/ANKARA



615


YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazı Boyutu:12 14 16 18