İlk tarımcılar arpa ve buğday yiyordu

Bilim insanları, 8500 yıl önce Kürdistan’da yaşayan ilk tarımcıların vahşi hayvan etinden çok buğday ve arpa yediğini tespit etti. Yine aynı dönemde insanlar tahta parçasıyla dişlerini temizliyordu.

06 Ocak 2017 Cuma | Toplum-Yaşam

Araştırmalar, Kürdistan’da yapılan arkeolojik kazılarda, bölgedeki ilk tarımcıların çoğunlukla buğday ve arpa yediğini tespit etti. Yakın bir zamana kadar Kürdistan, arkeologların nadiren araştırma yaptığı bir alandı. Son yıllarda bu bölgedeki araştırmalar yoğunlaştı. Birçok arkeoloji ekibi, savaşın içindeki Suriye’den buraya geldi.

Kuzey Mezopotamya’nın dağlık tarafında, Dicle’nin üst kesiminde, araştırmanın bir parçası olan insan dişlerinin de bulunduğu bir yerleşim yeri ve mezarlık alanı olan Duhok yakınındaki Nemrik 9 yer almakta. Dr. Arkadiusz Sołtysiak, “Bu araştırma, insanların bitkileri ve çiftlik hayvanlarını yetiştirmeye başladığı çok erken Neolitik döneme tarihlenen ilk proje“ diyor.

Araştırma kapsamında, burada bulunan insanların dişlerindeki mikro-kalıntılar analiz edildi. Araştırmada, Kürdistan’ın Duhok kentine yakın Nemrik 9’daki Prof. Stefan K. Kozłowski başkanlığında yürütülen kazılarda bulunan toplam 11 iskeletin dişleri incelendi. 1980’li yıllarda yapılan bu kazılarda, yaklaşık yüz kişinin iskeleti bulunmuştu. Bu iskeletlerin bir kısmı Polonya’ya götürüldü ve kısa bir süre önce ayrıntılı antropolojik analizi tamamlandı. Şimdi ise iskeletlerin analiz sonuçları açıklandı.

Dişlerde daha az diştaşı vardı

Arkeofili haber portalinin geçtiği habere göre, Dr. Sołtysiak, “Bu insanların temel olarak buğday ve arpa yediğini tespit ettik. Daha geç bir dönem olan Bronz çağındakine oranla dişlerinde daha az diştaşı vardı. Bu sonuç, çok fazla işlenmiş tahıl ürünü yemediklerini gösteriyor. Vahşi hayvan eti, bu insanlar için hala diyetlerinin önemli bir parçası olmalıydı“ diyor.

Analiz edilen dişlerdeki bitki mikro-kalıntılar, temel olarak yüksek derecede mineralize olmuş fitolitlerden oluşuyor. (Fitolit: Bitki hücrelerinde bulunan mikroskobik silisli oluşumlar.)

Diş çürüğü o zaman büyük bir sorun değildi. İncelenen iskeletlerde tespit edilen diş çürüğü oranı oldukça düşük. Dr. Sołtysiak’a göre bunun nedeni, bu insanların laktik asit fermantasyonuna tabi olan şekerlere erişiminin sınırlı olmasına bağlı.

Tahta ile diş temizleme

Araştırmacılar aynı zamanda Kürdistan’taki Nemrik 9’da 8500 yıl önce yaşamış ilk tarımcıların kullandığı diş temizleme yöntemi keşfetti. İskeletlerden birinin dişine sıkışmış tahta parçası bulundu.

Araştırmacılar, “Bu odun parçası, günlük oral hijyen için kullanılan bir odun parçasının kullanımının izi olabilir. Bugün bile Ortadoğu’da kolaylıkla parçalanan dallar dişleri temizlemek için kullanılabiliyor“ diyor. Fakat araştırmacılar, olası ‘diş fırçası’nın bir parçasını oluşturan odunun hangi ağaç türüne ait olduğunu belirleyemedi. 


 DUHOK


411

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA