Onlarca kültür merkezi kapatıldı

OHAL kapsamında kapılarına mühür vurulan kültür kurumları yeni KHK’yle tümden kapatıldı. Kapatılan kurumlar arasında Kürt Ensitüsü ile Komaleya Akademiya Ziman a Ehmede Xanî Derneği de bulunuyor.

09 Ocak 2017 Pazartesi | Kültür-Sanat

OHAL kapsamında kapılarına mühür vurulan kültür kurumları yeni KHK’yle tümden kapatıldı. Kapatılan kurumlar arasında Kürt Ensitüsü ile Komaleya Akademiya Ziman a Ehmede Xanî Derneği de bulunuyor.

15 Temmuz darbe girişimi ardından ilan edilen olağanüstü hale (OHAL) dayandırılarak çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) yeni yılda da sürdü. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan 679, 680 ve 681 No’lu üç yeni KHK ile 20 ilde 83 dernek kapatılırken OHAL döneminde kapatılan derneklerin sayısı bin 425‘i buldu. 

Kapatılan dernekler içerisinde çevre ve spor dernekleri ile spor kulüplerinin yanı sıra daha önceki KHK’lerde olduğu gibi çok sayıda kültür, sanat, dil kurumu da bulunuyor. Kapatılan kimi merkezi kimi yerel çalışmalar yürüten derneklerden bazıları şunlar:

Ağrı’da “Çıra Kültür ve Sanat Derneği”; Ankara’da “Irmak Alevi Bektaşi Kültür ve Eğitim Derneği”, “Orta Anadolu Kürtleri Kültür Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği”; Amed’de “Ahmede Hani Dil Akademisi (Komeleya Akademiya Ziman a Ehmedê Xanî); İstanbul’da “Yüz Fikir Kültür Sanat Derneği”,  “Kürt Ensitüsü”, “Munzur Kültür Derneği”; İzmir’de “33 Düş Yolcusu Gençlik Kültür Derneği”, “Ayışığı Ekin Sanat Derneği”, “İşçi Kültür Sanat Evi Derneği”; Mardin’de “Dünya Dilleri Derneği”; Muş’ta “Tarihi, Kültürel, Ekolojik Mirası Koruma ve Yaşatma Derneği”; Şırnak‘ta “Cudi Ekoloji ve Kültür Derneği”; Dersim’de “Dersim Kültür Derneği”, “Hozat Kültür Sanat ve Dayanışma Derneği”, “Ovacık Kültür Derneği” 

Önce mühür ardından kilit

İçişleri Bakanlığı tarafından OHAL yasasının 11. maddesi kapsamında yeni yıla girmeden 94 derneğin kapatıldığı duyurulmuştu. Söz konusu 94 dernek arasında yer alan İstanbul’daki Kürt Enstitüsü’ne 30 Ocak’ta gece saatlerinde baskın yapılmış, kapısına mühür vurulmuştu. Musa Anter, Feqî Hüseyin Sağnıç, İsmail Beşikçi gibi aydınların girişimiyle 1992’de kurulan İstanbul Kürt Enstitüsü, Kürt dili ve kültürü üzerine çalışmalar gerçekleştiriyordu.  


3 ‘hata’ya TV kapatılabilecek

680 sayılı KHK’deki düzenlemeyle, “Basın Kanunu uyarınca getirilen yayın yasak ve kısıtlamalarına aykırı olarak yayın yapılmasının” cezası, lisans iptaline kadar gidebilecek.

Yayın yasağına aykırı davranılması halinde önce yayın 1 gün durdurulacak; bu halde yasanın 32/4. fıkrası (kamu yayını yapma, programa durdurma) uygulanacak. Bir kez program durdurma cezasının ardından bir yıl içinde aykırılığın tekrarı halinde yayın 5 güne, ikinci kez tekrarında 15 güne kadar durdurulacak. Aynı yıl üçüncü kez ihlal yapılırsa yayın lisansı iptal edilecek. RTÜK Kanunu’na, “Terör eylemini, faillerini ve mağdurlarını terörün amaçlarına hizmet edecek sonuçlar doğuracak şekilde sunamaz” cümlesi eklendi. RTÜK’ün kamu yararı gerekçesiyle lisans taleplerini reddedebileceği düzenlemesi de yapıldı.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Turgay Olcayto düzenlemeye, “Kısıtlamalar halkın haber alma hakkını engelliyor. KHK ile halk haber alamayacak. Devlet sansür uygulayacak. Gazetecilerin sağır olması isteniyor” diyerek tepki gösterdi. 

Ekranlar karartıldı

Özgür Basın İnisiyatifinin basına yönelik Hak İhlalleri Raporu’na göre 2016 yılında 6 gazetecinin yaşamını yitirdiği Türkiye’de son bir yıl içerisinde 352 gazeteci gözaltına alındı, 146 gazeteci cezaevinde, binlerce gazeteci işsiz kaldı. Bir yılda 318 basın yayın organı kapatıldı, 780 gazetecinin basın kartı iptal edildi. Sadece OHAL döneminde 155 yayın organının yayınına son verildi; toplam 318 basın kuruluşunun da yayınları engellendi. DİHA, JINHA haber ajansları; İMC, Özgür Gün Tv, Jiyan Tv, TV10, Hayatın Sesi, Zarok TV, Van Tv televizyon kanalları; Radyo Dünya, Radyo Ses, Radyo Karacadağ, Gün Radyo gibi radyolar; Özgür Gündem, Azadiya Welat gibi gazetelerin de aralarında bulunduğu onlarca yayın kuruluşunun binası mühürlendi ve mallarına el konuldu. Artan tepkiler üzerine kapatılan yayın organlarından Zarok TV’yle ilgili geri adım atıldı, televizyon yeniden yayın yapıyor. 


 HABER MERKEZİ 


327

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA