Güney'de kriz derinleşiyor

Halkın alım gücünün düştüğü, memurlara maaşın ödenmediği Barzani ailesinin Güney'de yaptığı referandumdan sonra Türkiye, İran ve Irak'ın uygulamaya koyduğu yeni yaptırımlar ekonomik krizi derinleştiriyor

12 Ekim 2017 Perşembe | Haber

RÊZAN MIHEMED / SÜLEYMANİYE

Güney Kürdistan'da 25 Eylül'de yapılan referandumun ardından Türkiye, İran ve Irak'ın uygulamaya koyduğu yaptırımlar etkisini göstermeye başladı. 

İran ve Irak'ın Güney'e yakıt tankerlerinin geçişini engellemesi üzerine benzine zam yapıldı.

İran ve Irak'ın petrol tankerlerinin geçişinin engellemesi yüzünden Güney Kürdistan'da benzinin litre fiyatından 25 ila 100 dinar arasında artış yaşandı. Güneyli taksiciler ve yolcu otobüsü şoförleri fiyatların artmasından şikayetçi.


Günden güne ağırlaşıyor

Taksici Luqman Hemeseîd, "Benzini 650 dinara satın alıyorduk ama şimdi litre fiyatı 25 dinar arttı. Benzin parasını karşılayacak kazanç elde edemiyoruz. Her gün 25 dinar artıyor. Günden güne daha da ağırlaşıyor" dedi. 

Yolcu otobüsü şoförü Piştîwan Mihemed ise benzin ve mazot fiyatlarının çok arttığından şikayet ederek, kazançlarının büyük kısmını yakıta verdiklerini söylüyor.

Süleymaniye'deki Birayetî Benzinliği çalışanı Soran Omer, benzin fiyatlarındaki artış hakkında, "Sınırların kapatılmasından önce, normal kalitedeki benzinin fiyatı 675 dinardı, şu an 700 dinar oldu. Orta benzin de eskiden 735 dinardı, o da 835 dinar oldu. En kaliteli benzinin fiyatı da 775 dinarken, şimdi 875 dinar oldu" bilgisini verdi.

 

Benzin depolamaya başladılar

Benzinin litre fiyatındaki değişimin nedenini de sorduğumuz Omer, şu yanıtı verdi: "Normal kalitedeki benzin fiyatı biraz artmış. Çünkü bu benzin hükümet tarafından dağıtılıyor. Benzin fiyatlarındaki artma sebebi sınır kapılarının kapatılmasıdır. Süleymaniye'deki yakıt genellikle İran'dan geliyor. Duhok ve Hewlêr benzini de Türkiye'den geliyor. Referandum gününden bu yana sınırdan hiç yakıt tankeri gelmedi. Bazı şoförler, benzinin bitmesi korkusundan bidonlarla benzin satın alıp depolamaya başladı." 


Halkı zor günler bekliyor

Süleymaniye'nin Pêncwên ilçesinde yaşayan vatandaşlar, yakıt fiyatlarındaki artıştan dolayı kış hazırlıklarını yapmak için şimdiden bölgede ağaç kesmeye başladılar.

Halkın yakacak sıkıntısından dolayı bölgedeki ağaçları kesmeye başladığını belirten Süleymaniye'nin Pêncewên İlçesi sakinlerinden Hêmin Mihemed şöyle konuştu: "Yurttaşlar, yakıtın pahalı oluşu ve halka yakıt dağıtılmaması nedeniyle ormandaki ağaçları kesmeye başladı. Eğer hükümet yakıt dağıtsaydı, halk ağaçları kesmek zorunda kalmayacaktı. Pêncwên'de dağıtılan yakıt 15 gün bile dayanmaz. Halk da bir bidon gaz alabilmek için 160 bin dinar verebilecek durumda değil"

Pêncewênli Hende Serdar ise okullarda da yakıt problemi yaşandığını belirterek, ''Kış yaklaşıyor, öğrencileri zor günler bekliyor dedi" dedi. 

 

Yakıt dağıtılmalı

Pêncewên kaymakamı Zana Rehman, "Pêncewên'de hava koşulları farklı olduğu için, bundan 3 ay evvel Süleymaniye valiliğinden halka yakıt dağıtılmasını istedik. Ancak şu ana kadar herhangi bir yanıt alamadık. Burada aile başına 3 ila 4 bidon arası gaza ihtiyaç var. Yurttaşların kendi başlarına bunu karşılama durumu yok. Bu sorunun tek çözümü hükümetin halka yakıt dağıtmasıdır" diye konuştu.

Rehman, Pêncwên'de aile başına bir bidon gaz dağıtılması için 3 milyon litre gaz gerektiğini, ancak bunun da dağıtılıp dağıtılmayacağının belli olmadığını söyledi. 


Kerkük’ün bütçesi kesiliyor

Referandumdan sonra Irak Parlamentosu, Güney Kürdistan’a karşı aldığı kararlardan ardından şimdi de Kerkük’ün bütçesinin kesilmesi gündeme geldi.

Irak Parlamentosu Bedir Grubu Parlamenteri Rezak Haydari, “Valinin kentte olmaması, vilayetin bütçe ve maaşlarının ödenmemesi anlamına geliyor. Çünkü hepsi valinin imzasına bağlı” dedi.

Maliye Komisyonu Üyesi Heysem Cuburi ise, “Ülke bütçesine zarar veren ya da merkezi hükümete gelirini aktarmayan her vilayetin, hükümet tarafından bütçesinin kesilmesi hakkı vardır” diye konuştu.

Kürt parlamenter Osman Tahir de Kerkük’ün bütçesi gönderilmemesi durumunda Irak Milli Petrol Şirketi'ne verilecek olan petrolün başka şirketlere verileceği tehdidinde bulundu. 

Irak Parlamentosu, Eylül ayında, Kerkük Valisi Necmeddin Kerim’in görevden alındığını ilan etmişti. Ancak Kerkük İl Meclisi ve Valisi, Bağdat’ın böyle bir yetkisinin olmadığını ve kararı tanımayacaklarını bildirmişti.


Referandum Komisyonu'na tutuklama

Irak Federal Mahkemesi, Federe Kürdistan Bölgesi’nde bağımsızlık referandumunu organize eden yetkililer hakkında tutuklama kararı çıkardı. 

Irak Federe Kürdistan Bölgesi’nde 25 Eylül'de yapılan ve yüzde 93 “Evet” ile sonuçlanan bağımsızlık referandumuyla ilgili soruşturma yürüten Irak Federal Mahkemesi, Federe Kürdistan Yüksek Seçim ve Referandum Komisyonu Başkanı ile üyeleri hakkında tutuklama kararı çıkardı.

Yüksek Yargı Konseyi Sözcüsü Hakim Abdulsetar Bayrakdar, "Irak Federal Mahkemesi, Kürdistan Bölgesi’nde yapılan bağımsızlık referandumuna öncülük eden Yüksek Seçim ve Referandum Komisyonu Başkan ve üyeleri hakkında tutuklama kararı çıkarmıştır" açıklamasında bulundu.

Bayrakdar, Ulusal Güvenlik Meclisi tarafından, Federal Mahkeme’nin kararına aykırı olduğu gerekçesiyle dava açılması üzerine tutuklama kararının çıkarıldığını söyledi. Kararın, 329 sayılı yasaya dayandırıldığı kaydedildi.

 Referanduma karşı çıkan Irak merkezi hükümeti, sonuçları tanınmayacağını ve kararı alanlar hakkında işlem başlatılacağını daha önce duyurmuştu.





1131

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA