smet KAYHAN: Qurana di sty te de

Dema hn weke naneya pketina and gulek didinvndara() xwe, an eger hn hunermendek bin gotinn weke ez iqas briya te dikim ey azad dikin, an dema hn dibjin Ronakbna Kurd heq e zarr ye div hn v drok bi tevah ba fm bikin peywenda w ya and tgihitin ba bizanin.

13 Eyll 2017 arşamba | PolitikART

Dema em pesn and aristaniy didin, em Ewrpa Emerkay li ser destan digirin. Nexasim j li Ewrpay binesaziya and b mnak e. L li Ewrpay ev km-zde weha pk hat, li ser v mijar mmar bngehn y ronakbna Ewrpay Luther digot, Weke kikn har div werin kutin, div bi awayek veart ekere em wan pare bikin, bixeniqnin bifetisnin.

Zanist dibje, Cibus, onus et virgum asino. (Mejiy gundiyan bi kay geya dagirtiye.) Ew gotinn xweda nabihzin, ew nabihizn, ew ehmeq in. Ji ber v yek div em bi wan qem arkebz (tifingeke bi bart) bidin nasandin; ev w ji bo wan ba be. Ji bo ser bitewnin em dia bikin, naxwe dil me bi wan naewite!


Rohnakbriya dijmin mirovan

Ev zilam van gotinan dike, Luther e. Li dij serhildann gundiyan ji bo pergala kaptalst ya n hatiye sazkirin, biparze, diaxive. Ev zilam entelektuel e, ango ji wan kesn her navdar e ku li derdora berstka xwe ya sip a romantk, qurdeleyeke sor dideynin. L dema li dij serhildann gundiyan diaxive, pisporn er Taybet n ku di sedsala bihur de li Tirkiyey derketibn hol hene, ha ji wan dinihure. li gor ku Engels dibje, Luther li gor van retn xwe yn njen ronak (!) yn ji bo pergala kaptalst, van kiryarn b hesap dike:

Di sala 1514an de (ji serok serhildann gundiyan) Gorkey Dozsa (dibe ku kesek Macar be) dl hate girtin. Dozsa, li ser sleke sor hate pijandin bedena w ji aliy zilamn xwe ve ku ten dikarbn can xwe bi v reng rizgarbikin, hate xwarin.

Y ku Dozsa tk bir, Fermandar Arta Translvanya Johann Zapolya ye. Ew j dibe ku yek ji wan kesn ku bingeha ewlekariya txalat xracata global dan be. Niha slogana ronakbn li guh me xwe t, dil me hnik dike, l bel ev ronakbn weha bi p ket.

Di er navxwey y Spanyay de ku Unamuno rveberiya w dikir, generalek algir Franko ku tev hin zilamn xwe bi ser zanngehek de girtib, pit axaftineke kin ya ji rektor endamn hndekariy re kirib weha qr dikir: Abajo la inteligencia! Viva la muerte! Er, hn e bizanibin ku b general i gotiye; Bimrin entelektuel, bij mirin! Ev zilam di rastiy de nrna serdema kaptalst a der bar nteljensiya de bi du gotinan bi awayek her zelal tne zimn. Rektor Unamuno li dij general derdikeve dibje, Bel hn xwed hz in l bel div hn me qanih bikin. Ji bo v j div hn mafdar bin, l hn ne mafdar in. Unamuno, weke van gotinan end peyvn zanst dike, l bel y ku bi ser dikeve general tgihitina w ye.

Dema ez dibjim nsan ber drok, ez behsa v dikim. Ango ez di w nrn de me ku dema hn weke naneya bipketina and gulek didin vndara() xwe, an eger hn hunermendek bin gotinn weke ez iqas briya te dikim ey azad dikin, an dema hn dibjin Ronakbna Kurd heq e zarr ye div hn v drok bi tevah ba fm bikin peywenda w ya and tgihitin ba bizanin.


Qurana di stuy te de 

fermana kutina te dide

Niha dibe ku em v girdan bi rya mnakeke weha karibin rave bikin: Li gor rokek, dibjin, wextek, sefrek slam weke qasid cem qewmek slam/Bedew. Ew res qewma Bedew ku b cem, bi zilma xwe dihat nasn. Qasid, ji bo ziyan zewal nebne, Quraneke bi dest hatib nivsandin bi sty xwe ve kir. Bi v yek bawer dikir ku rs zalim Bedew ku bi temam girday qannn slam b, w w nekuje. L bel res, li gor kevneopiyn xwe biryar dab ku qasid ji qewmek ye ku bi ti away nikarin li hev bikin. Ji ber v yek girng nedida bi gotinn w. Dema ferman da ku sty w jkin, qasid Qurana ku bi sty xwe ve kirib, nan da. Ji ber ku li gor slam div li dij Quran r neye kiandin, qasid bawer dikir ku res Bedew d w nekuje. L res weha axiv:

Qurana di sty te de ferman dide ku tu by kutin!

Pit v meseley, ji bo dostn me yn dinivsin, stranan dibjin hin karn din dikin, pniyazeke min a mutewaz ew e ku dema xebatn nteljensiya an rewenbir dimenin, div lkoln bikin ka ew Qurana ku me bi sty xwe ve kiriye, dema em rast hrsa w bn, xwed i qannan e. Ji ber nrna min ew e ku di tgihitna me de piran Qurana di sty me de ferman dide ku em bn kutin! Gelo em karibin ku bi qas ku Quran ji n ve binivsin wan tabyn di zihniyeta xwe de biknin?

awa ku slam eger ku Quran ji n ve were nivsandin, w bi deteke girsey bersiv bide, dema em oreeke zihn kin j w pergaln me yn baweriyan heman bersiv bidin. Ma em ji bo v amade ne? Eger em ne nivskarek reklam, an j kafirek siyas bin, div bi her away em li van ba fikirin bihizirin.


81

YEN ZGR POLTKA