Xebat PENABER: ‘Gerillada doktorluk; sevgiye dayalıdır’

Dr. Sarina: Gerillada doktorluk sistem doktorluğu gibi değildir, arabana atla git tedavini yap ya da hasta senin yanına gelsin. Gerillada sağlık malzemelerin hep yanındadır ve hep yürürsün. Bazen çok uzaktaki bir yoldaşına yetişebilmek için yüksek tepeleri aşarsın saatlerce süren yürüyüşlere çıkarsın.

01 Ağustos 2017 Salı | PolitikART

Kürdistan dağlarında; gerilla çalışmaları içerisinde ön plana çıkan faaliyetlerden biri de sağlık çalışmalarıdır. 

Gerillada doktorların olduğunu, sağlık faaliyetlerinin yürütüldüğünü biliriz. Ama hangi şartlarda, nasıl yürütülüyor? Özellikle de savaş koşullarında doktorlarda ne tür duygular oluşuyor? Yaşadıkları zorlukları ve eğitim imkanları ne? Bütün bu sorularımızı gerilla doktorlara yönelttik.

Gerillada birçok kurum ve farklı çalışma alanı olduğunu söyleyen Dr. Sarina, "Her şeyden önce bizler devrimin militanlarıyız. Burada da birçok çalışma alanı var. Biz de sağlık faaliyetlerini yürütüyoruz. İdeolojik çizgimiz, yoldaşlık bağımız bu çalışmadaki en önemli dayanağımız oluyor. Bu tarz çalışmalarda istek, sevgi çok önemli. Zaten sevgi devrimin temel yapıtaşıdır” diyor.


‘Dağ; sistem hastalıklarının en etkili ilacıdır

Gerilla Brusk, Rojava’dan gerilla saflarına katılıyor. Sivil yaşamında tıp fakültesi okuyor. Gerilla saflarına katılınca da sağlık çalışmalarında yer alıyor. Dağ yaşamında sağlığı sorduğumuzda Dr. Brusk başlıyor anlatmaya:

"Her toplumda olduğu gibi gerilla toplumunda da çok önemli 3 konu vardır. Eğitim, beslenme ve sağlık ihtiyaçları. Tabii ki dağ koşullarında biraz zordur. İlk zamanlar insan fiziksel ve psikolojik olarak da bu koşullara tam alışamayabiliyor. Kısa süreli zorlanmalar yaşıyor. Ama bir iki yürüyüş ve dağlarımızın güzel, temiz havasını soluması yeterli oluyor. Gerisi zaten yoldaşlık ve devrim idealleriyle ilerliyor. Dağ her şeyden önce insanda ki sistem hastalıklarını atıyor. Kapitalist moderniteden kopuk olmak, onun hastalık ağının içerisinde olmamak insan sağlığını da büyük oranda etkiliyor. Bazı arkadaşlarımız sistemdeki rahatsızlıklarını dağda yaşamadıklarını söylüyor. Tabii ki bunda dağ havası, yaşam sevgisi ve hep bir hareketlilik içinde olma büyük oranda etkilidir.”


‘Gerilla doktorluğunu seviyorum’

 Gerilla Sarina; sağlık çalışmalarına gerillada başlıyor. Gerillaya katılmadan önce edebiyat öğretmenliğini okumuş. Gerillada sağlık eğitim devrelerine dahil oluyor ve bugün O, bir  gerilla doktor. Pratik çalışmalarla doktorluğa başlıyor. 

Dağda; sağlık çalışmalarının büyük emek istediğini, her zorluğa rağmen de çok sevdiğini ifade eden Dr. Sarina başlıyor anlatmaya: "Zorlukları vardır tabii ki. Gerillada doktorluk sistem doktorluğu gibi değildir, arabana atla git tedavini yap ya da hasta senin yanına gelsin. Gerillada sağlık malzemelerin hep yanındadır ve hep yürürsün. Bazen çok uzaktaki bir yoldaşına yetişebilmek için yüksek tepeleri aşarsın saatlerce süren yürüyüşlere çıkarsın. Aynı zamanda sabit hastane kamplarımız da var. Durumu uygun olan arkadaşlar gelirler ve o kamplarımızda tedavi görürler. Sürecin yoğunluğuna göre çalışmalarımız da yoğunlaşıyor. Mesela bir eylem alanında yaralı arkadaşı oradan çıkarıp güvenli bir alana götürme ve tedavisini yapma durumları gelişebiliyor. Bu durumda bağlılık çok ön plana çıkıyor. Yaralı yoldaşını kurtarabilmek için her şeyi yapıyorsun. Tabii bu çabalar, bu emekler sonuç veriyor. Böylelikle gerilla da doktorluğu daha çok seviyorsun. Ben ilk başlarda yapabilir miyim diye tereddütlüydüm ama sonradan birkaç pratikle daha çok sevmeye başladım.”


Yaşamak ve yaşatmak için savaşan bir güç

Savaş süreçlerinde doktorların rollerini, çalışma tarzlarını değerlendiren Dr. Brusk, bu süreçlerin ister istemez yoğun geçtiğini ve insana çok yüce duyguları yaşattığını belirtiyor: "Savaş alanlarında birimlerimiz var. Her eyleme ihtiyaç oranında doktor arkadaşlarımız dahil olur. Eylem kollarında görevlendirmeler yapılırken doktorlar da uygun alanlarda konumlandırılır. Eylemlerde yaralı arkadaşlara acil müdahale için saldırı gruplarıyla hareket eden doktor arkadaşlarımız var. Buradaki durum çok ince bir çizgidir. Elinde silahın sırtında sağlık çantan bir eylemin içerisindesin. Sen, yaralı yoldaşını tedavi etmek için oradayken bir kurşun da seni hedef alabilir, yaralı arkadaşı hedef alabilir. Sonuç olarak düşmanında savaş ahlakı ve kuralları diye bir şey yok. Doktorsun ama gerektiği vakit bir eylemde bir pusuda kendini ve yoldaşlarını korumalısın. Tabii ki her şeyden önce bizler gerillayız. Kürdistan gerillaları yaşamak ve yaşatmak için savaşan bir güçtür. Her zaman bunun bilincindeyiz.”


Duygusal ve analitik zeka birlikteliği…

Tedavi süreci duygusal anlamda bir gerilla doktoru nasıl etkiler? Duygusallık ne tür zorluklara yol açar? Ya da bütün bunların üstesinde gelip, başarıya odaklanmanın sırrı ne? 

Bu soruların cevabı için Dr. Sarina'ya kulak verelim:“Her şeyden önce önemli olan, yaralı yoldaşımızı hayatta tutabilmek. Bu; bizim yoldaşlık ilişkimizin bir gereğidir. Halkımıza olan borcumuzun, bağlılığımızın bir gereğidir. Doktorluğu biz gerillada öğrendik, bu konuda da gerillaya borçluyuz. Savaş alanında bütün bunların bilinciyle hareket ediyorsun. Duygusal olarak çok zorlanıyorsun tabii ki. Bir yoldaşın yarasını tedavi ederken onun acı çekmemesini istiyorsun. Bu konuda çok duygusal hareket etmememiz gerekiyor. En pratik yolu bulman ve arkadaşı hayatta tutman, esas olandır. Onun için analitik zeka önemlidir. Her devrimcide olduğu gibi bizler de yoldaşlık sevgisiyle gelişen duygusal zeka ile pratik ve güçlü sonuç doğuran analitik zeka birlikteliğini esas alıyoruz. Hiç tanımıyormuş gibi en uygun tedavi yöntemi, canının bir parçası gibi de hayatta tutma çabası... Savaş dönemlerinde bu uyum çok ön plana çıkıyor ve başarı da sağlanıyor. Çoğu kez bir yaralı arkadaş yürüyemiyordur. Düşmana yakın bir yerdedir. Yeri gelir gider arkadaşı düşmanın içerisinden çıkarır, sırtında taşır, güvenli alanlarda tedavi edersin. Arkadaşını kaç günde güvenli bir alana ulaştırabilirsin diye hesap gerekiyor. Şimdilik tedavisi yeterli midir? Bu durumları da gözönünde bulundurursun. Onun her anında da yanında olmalısın. PKK’de önemli olan başarıdır. Başarıyı sağlayan da, her zaman yoğun çalışma içinde olmak  ve başarıya odaklanmaktır. Bir de sistemden çok farklı olarak, ağır yaralı yoldaşlarımız bile çoğu zaman çok morallidir. Yoldaşlarının yanında güvende olduğunu kurutulacağını bilir. Ne için savaştığını bilir ve büyük bir yaşam aşkı vardır. Hiçbir zaman ölüm psikolojisi yaşanmaz, güç ve moral alır. Bütün bunlar da arkadaşın iyileşmesi için önemlidir.”


‘Gerillada birçok konu pratikte yetişir’

Sağlık çalışmalarına yeni dahil olan gerillaların, eğitim süreçlerini değerlendiren Dr. Brusk gerilla doktorluğunun, daha çok pratikte geliştiğini, bireysel yeteneklerin ve yoldaşlık sevgisinin etkili olduğunu belirtiyor.

Yeni doktor adayları için her zaman yetenek ve çalışmaya olan yatkınlığı gözönünde bulunduruluyor. 

Dr. Brusk "Bazen sadece okuma yazma bilmek bile yetiyor. Bu arkadaş; yeni katılan bir arkadaş ise; zamanla gerillayı tanıyor, yoldaşlık bağı güçleniyor. Doktorluğu seviyor. Yaşanan bütün olay ve olguların bizzat içerisinde yer alıyor. Öğrenme süreci de buna göre gelişiyor. Teori ve pratik bütünlüğü vardır. Temel durumlar arkadaşla paylaşılıyor. Sonra yeterliliği oranında pratik süreçlerden geçiyor. Çok önemli bir durum da şudur: O arkadaş bir defa yoldaşını tedavi ettiğinde ve onun iyileştiğini gördüğünde büyük bir mutluluk yaşıyor. Yoldaşını iyileştirmekten daha yüce bir paylaşım olamaz. Bu duygu onda daha çok ilerleme, öğrenme ve uygulama isteğini geliştiriyor. Çok çalışıyor ve kısa zamanda doktor olabiliyor."


‘Her birliğin sağlıkçısı var’

Sağlık çalışmalarının yaygınlaşması gerilla yaşamı için oldukça önemli. Dr. Sarina, yürütülen sağlık çalışmalarını şu şekilde değerlendiriyor: “Her gerilla birliğinde bir sağlıkçı muhakkak var. O arkadaşlar da yeterliliğine göre belirlenir. Genelde olası acil bir durumda ilk yardım müdahalesi yaparlar. Biz de bu konuda ilk yardım broşürleri oluşturup gerilla birliklerine dağıtıyoruz. Her gerillanın ilk yardım konusunda bilgi sahibi olması gerekir. Aynı zamanda hareketli doktorlarımız var. Bunlar, dağ dağ gezer sağlık kontrolü çalışması yürütür. Gittikleri yerlerde uygun arkadaşlara pratik sağlık eğitimleri verip, onları da bu çalışmanın içerisine katarlar. Böylelikle kolektif çalışma tarzını oluştururlar. Güney Kürdistan dağlarında ise hastanelerimiz, sağlık birimlerimiz vardır. Bu birimler bulundukları alanda arkadaşların sağlık ihtiyaçlarını giderirler.”


Herşey sevgiye ve toplumsallığa dayalı

Kendisi de önceden bir tıp fakültesi öğrencisi olan Dr. Brusk, sistem eğitiminde ki yetersizlikleri yerinde görmüş. Gerilla doktorluğunu ise önemli bir alternatif olarak görüyor:

"Bir tıp fakültesindeki gibi 6 yıl oku, sonra staj gör. Sonra da başka aşamalardan geç gibi durumlar, gerillada yoktur. Teorik ağırlık beyni bulandırabiliyor. Daha çok pratik yoğunluk vardır. Bazı doktorlar vardır. Çok okumuşlar, işin teorisine çok hakimdirler ama pratiğinde zayıftır. Bir hastalığın nedenlerini, sonuçlarını, tedavi yöntemlerini çok iyi yazarlar ama uygulamada başarısızdırlar. Gerilla doktorluğunda bu durumlara rastlayamazsın. Bilinçli bir pratik her zaman öndedir. Örneğin; bazı arkadaşlarımız tıp fakültesini bitirip bir süre çalıştıktan sonra katılım kararı alır ve gerillaya gelir. Bu arkadaşların tıpta birikimleri vardır. Bir süre devlet veya özel hastane gibi kurumlarda da pratik yapmışlardır. Kimisi uzmandır da. Ama gerillada, sağlık çalışmalarında, ilk zamanlar zorlanırlar. Her şeyden önce branşlara göre eğitilmişlerdir. Ama gerillada branş yoktur. Her doktor arkadaş, bütün rahatsızlıkları ve tedavi yöntemlerini bilmelidir. Zor şartlarda; pratik tedavi yöntemlerini, alternatif oluşturma yöntemlerini, imkansızı başarma yöntemlerini, sistem hastalığı mantığını, aşma yöntemlerini, duygularını iyi bilmelidir. 

Ben de tıp fakültesi öğrencisiydim. Bu konuda bahsettiğim aşamalardan, zorlanmalardan ben de geçtim. Sistemin kendisi bir girdaptır. 6 yıl boyunca sosyal yaşamını kısıtlar. Sadece 6 yıl değil, öncesi de var tabii ki. Burada seni toplumsallıktan koparır. Peki ne için? Doktor olabilmen için. Genelde tıp öğrencileri bu alanı, daha çok para kazanmak için hedefler. Yani bu kadar yıl çalışırsın, toplumsal sorumluluğunu yitirirsin, üniversite, staj, yüksek lisans derken 30 yılını verirsin; biraz para kazanabilesin, toplumda bir saygınlığın olsun diye. Ama gerillada doktorluk sevgiye ve toplumsallığa dayalıdır. Bir de sistemde aldığın eğitim ezbere dayalıdır. Mesela bazı tıp okumuş arkadaşlarımız; bu konuyu birinci sınıfta görmüştük, hatırlamıyorum diyebiliyorlar. Biz burada tekrardan öğretiyor, pratikleştiriyoruz. Bazı konular; bizim için şimdilik çok önemli değil. Mesela farmakoloji vardır. Bunun biyokimyasal boyutları vardır, önemlidir. Bir tıp öğrencisi bu konuda çok detaylı eğitim görür ama gerilla da bu konuya dair bazı bilgiler, fazla işine yaramaz, çünkü biz ilaç üretmiyoruz. Ürettiğimiz ilaçlar; doğal, kimyasal çalışma gerektirmeyen, otlardan yapılan ilaçlardır.”


‘Yeterli güce, imkanlara sahibiz…’

Gerilladaki kurumsal çalışmaların devrime olan hizmet boyutunun değerli olduğunu belirten Dr. Sarina; bu çalışmalarda yeteneğin ve isteğin ön planda olduğuna şu cümlelerle dikkat çekiyor: “Gerillada birçok kurum farklı çalışma alanları, eğitimleri vardır. Bütün hepsinde öncelik; arkadaşların bu alanda ki yetenekleridir. Sistemdeki gibi bir sınav süreci falan yok. Arkadaşın emeği, sevgisi, yeteneği önemlidir. Yeteneğine göre faaliyet yürütür. Kendi imkanlarımızı yaratma noktasında yeterliliğimiz vardır. Sağlık çalışmalarında da yeterli güce, imkanlara sahibiz. Bugün gerilla toplumunu bu denli büyüten geliştiren önderlik paradigmamız ve şehitlerimizin büyük emeklerle ördüğü mücadele gerçekliliğidir. Bizler de her zaman devrimci sorumluluğumuzun gereğini yapacağız." 


184

YENİ ÖZGÜR POLİTİKA