Bizinn serhik nivskarn Ewrp

balani51@gmx.de | 15 Kasım 2017 arşamba

FRGN MELK AYKO

Zarokat xwe e. Di zarokatiy de bi taybet rokn ajalan, ango fabl bala mirovan dikinin. Mirov wer zen dike ku ajal j dipeyivin. Di war fablan de j xwer nav Jean de La Fontaine bi aliy tevahiya cihan ve t zann. Her kes ku rokn fabl xwendine, sedsed nav w bihstiye. Bi taybet j zarok ji rokn w yn fabl wek "Rov Qirik" "Bizinn Serhik" pirr hez dikin. Bi rokn w bi tqn dikenin, adibin. Ne ten zarok, em git li ser fabln w fikirne me ders j girtine. Me xewjn zarokatiya xwe bi wan xemiladine. 

Bguman dibe ku di dema xwendin guhdarkirin de, hin kesn ji kal prn xwe rokn bi heman reng guhdar kiribin j, gotibin, "Heyran, bav kaln me j titn wiha digotin! Nebe w ji me girtibe, bi nav xwe nivisandibe cardin firotibe me?" Ma ev pirsek a e? Bi dtina min na na. Tkiliya gelan tim bi hev re hebye. Gelan di her war de dane hev ji hev standine. Her gel rokn di forma fablan de j afirandine. Hin kesn jr, zana tght j, ev civandine, hinek reng dane wan cardin pk civak kirine. Mnak: Birayn Jakop Wilhelm Grmm rokn di nava gel de civandine bi weyeke gelek xweik pk gel kirine. Li ser wan flmn rast karton j hatine kiandin.

Dibe xwnr bibjin: ima ro ev mijar? Ev j ji ku derket? Ma ewqas derd kuln me yn siyas, civak, perwerdey, tendrist xwezay hene, ima tu me tn li mijareke wisa bi pirsean as dik? Na, wisa nefikirin, em bixwazin, nexwazin, ev mijara bi guman, rasterast bi demek droke ve me gir dide. Gelek Ewrpiyan hin mijarn diroka me girtine, hinek reng dan wek y wan bin, cardin pk me kirine. Hima bigire, di her aliy jiyan de mijarn wiha bi guman hene. Div ev werin lkoln rastiya wan were derxistin. Ev nivsa j zextkirineke wisa ye.

Ez bawer dikim hem xwnran nav mparatoriya Urartuyan (Xald) nav keleha Tupa ya li nava Wan bihstiye. Ev mparator li gor drokzanan li dora sala 1300 beriya zayn bi aliy Xaldiyan ve ku bi bingeha xwe ve Hr ne ji devera Wakan hatine, hatiye damezrandin. Assuran j re "Kur-Artaya /KUR-UR" Akadan KU- Uratu Heredot j Urartu gotiye. Em ro d ba dizanin ku nav era Xalta /Xald ji wir t. Yan ev mparatoriya xwedan and hunereke zengn ji piyen me yn bi rmet, yek e. Urartuyan gelek berhemn bi nirx li pey xwe hitine, wek keleha Tupa, Pal, Piranya Keleha Xarpt, Keleha Seydbeg h bi dehan kelehn din wek mrate ji me re kirine diyar. Li gel wan rmetan, Key Urartyan, Sardr II gotareke bi abcya mx li ser zinarek di keleha Tupay de li pey xwe hitiye.

Ji pamayyn Urartuyan yek j kembereke ji bronz ye. Ev kember bi and, bawer wjeya dem hatiye neqiandin. Ew niha li Muzeya Eden ya herm (Adana Blge Mzesi) ye. Naveroka mijara me ya ro li ser v kember ye. Li ser v kember li gel wneyn din, du bizinn li ser xzek bi rik ling dane ah, bi serhik li hember hev sekinne, hene. Di navbera wan de yan j li klek, darek heye. Yan bi tevah wek w roka fabl a La Fontaine ye. Dema mirov v rastiy dibne, bi awayek xwezay dibeje; "Gelo La Fontaine ev rok ji w kember girtiye?" difikire dibje; "Sedsed w yan li derek ew dtiye, yan j li ser w xwendiye, bihstiye ew rok nivisandiye!" Yan, ewqas tesadf nabe.

Ewrp nebjin derbaz nebin. Her tita li Ewrpay hatiye nivsandin, wek hilberneke n hatiye pkkirin, ne bi tevah ya Ewrpiyan e. Bes gelek tit ber bi qelemn wan derbaz ser kaxiz bne. Lewma j her kes wer zen dike ku her tit y wan e. Ewrpiyan dema welatn parzemnn din dagir kir, ne ten dewlemendiyn wan n abor talan dikirin, xwer di war wje, zann, ezmn agahiyan de j, ew welat talan dikirin dann li welatn xwe dadixistin qada jiyan. Ji ber v rastiy, div em ne ten li hember titn dagirkern welat me ji me dizne, l bel div em li hember hin titn wek yn Ewrp t zann j, bi guman nzk bibin. Mnak ev roka "Bizinn Serhik.




441
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: