Dügün

terstaqlareco@gmail.com | 13 Eylül 2017 Çarşamba

TERSTAQLA RECO

Kurdistan'da doqsanlardaki dewrımci gelışme sadece politik muhabbetlere yansımidi. Yaşamın her alanına yawaşça hakim olidi. Oqunan kitaplardan dinlenen müzige, sosyal çewreden dügünlere qadar. Her şey mücadelenın bi rengıni taşidi.

Özellıxla dügünler dêdım. Çünki dügünler de eski dügünler degıldi artıq. Qlasik delilo, gırani, halay yerıni bablekan, şêrızdin we gençlerın hawada zıpladıqlari isımsız oyunlara bıraxidi. Dügünlerde söylenen stranlar halaydakilere en yaqın qaraqola eylem yaptıracaq adrenalini aşılıdi.

O tarihte bişi daha başladi: Dügün gecesi gelin, damat we arqaaşlarının qatılım yapmasi. Êle bi hale geldı ki bi dügüne gidiyıx, altın we para yerıne mıllet damada meqap, geline sırt çantasi taxi. Çıqış yapmayan gelin we damatlarla herkes diyaloğıni kesi. Bu yüzden memleketi terkeden gelin we damat bıliyem.

***

Bigün mehlede bi dügündeydıx. Sedo dêdi Reco Diyarbaqir'da herkes seni tani, quranıma dügün yapsan en az 15 kg altın taqılır ha. Dêdım wula dewrım sürecınde ewliliği mi düşünecağız, hem ben ewlensem burdaki görevleri kim yapacax? Dêdi sen de heqlisen. Biraz düşündüm aslında mantıqli. Şöyle ki, babamlari iqna êdıp Ezîz abême qız istesax tamamdır. Beni tanıyan herkes abêmın de dügününe gelır zaten. Toplanan altın we paradan partiye iyi bi bağış yaparsaq bu herkese örnek olur.

Ewe gittım anama dêdım ana babama söyle Eziz abême qız istiyax ma qaç yaşına qadar bekar qalacax êle, şimdi ben ewlenmeye qalksam ona ayıp olur. Dêdi Reco, walla ben de babana qaç defa dêdım hema diyi bişi olmaz ne de olsa Reco ewlenmi, Eziz de xurbette kendıne çalışi, ne zaman durumumuz iyi olsa Eziz'i ewlendırırız. Dêdım walla benden sölemesi oni ewlendırmesenız ben qız qaçıracağım artıq başınız belaya girerse de qarışmam.

Anam gitmiş dêdıxlarımi aynen babama anlatmiş. Babam dêmiş bu çocuq conegayê çavsor olmiş başımızi belaya soqmadan Eziz'i ewlendırax sonra o da ewlensın ondan qurtulax.

Anamgil qomşilardan başlamaq qoşuluyla çemberi genışleterax etrafta ne qadar gelin adayi warsa ewlerıni ziyaret êdiler. En son anam dêdi Reco walla birini Lıcê'de bulduk çoq mülayim, edepli biridır. Dêdım tamam ana tam Eziz abêmın aradıği qızdır.

Licêli gelin. Bu süper oldi. Kesin qızın eqrabalarından uluslararasi qaçax ticaretiyle uğraşanlar da war, bêlece taqilarda reqor qıracağız.

Xurbette inşaatlarda çalışan Eziz abêmın hêç bişiden xeberi yoq daha. Bız her şeyi hallêdecağız sonra o gelecax.

Neyse, ben, anam we babam qalktıx Lıcê'ye gittıx. Qızın ewleri köyde. Bızi izzet ikramla qarşiladilar. Qızın babasi yaşli bi xalo, xasta bitkin biri. Hissêdiyem Azrail yaqınlarda bi yerdedır.

Söz döndi dolaşti mewzuya geldi. Qızın annesi dêdi oxlınız ne iş yapi? Anam dêdi İstanbul'da büyük şirketlerde çalışi, ekmegıni qazani, içkisi qumari yoqtur çoq şükür. Qadın dêdi ben qızıma köy işi yaptırmiyam, eger köyde qalacaxsa oxlınız, qusura baxmayın qısmet degılmiş, qızımi isteyen doqtorlar, abuqatlar war. Anam dêdi yoq lê, ewımız şehirde, oxlım kendıne çalışi, köyde ne işleri olur?

Bu fasıllar beni ilgilendırmi, ben taqi bölümüne odaqlanmişam. Anam dêdi qısmet olursa qızımıza altın olaraq ne getırelım? Ê de o soridan sonra sanki qızın annesi gitti qarşımıza quyumcular çarşisi altın sarrafi geldi. Dêdi fazla bişi istemiyıx, xaqın istedıxlarından ne eksik ne fazla. Anam dêdi adıni qoysax. Dêdi 8 tane üçtelli Adana burma, 2 tane Halep usuli aqıtma, 2,5 metre 22 eyar zıncir, 4 tane Midyat telkari işi yüzük. Dêdım têyze 2,5 metre zincir nedır yaw? Dêdi oxlım sen qadınların işine qarışma. Babama baxtım su içidi. Qadın dewam êtti dêdi bi de dayali döşeli ayri ew. Ben, anam, babam birbirimize baqtıx. Anam dêdi bız bi düşünax, danışax yaqında sıze xeber vêrax.

***

Bunlarla wedalaştıx dolmişa binıp Diyarbaqır'a döndüx. Babam yol boyunca diidi hele bax sanki onlar degıl de bız köyde oturıyix, qızi köy işi yapmazmiş. Sanki altınlari isteyen anammiş gibi zawalli anama sinirlenidi bi de. Bense sewınidım. Sağolsun qadın sayesınde şımdiden yaqlaşık 3 kg altın tamamlandi.

Dêdım walla ben sıze bişi söyleyeyım bence bunlar az bile istedi. Babam dêdi he itoxli sanki sen alacaxsan o qadar altıni? Dêdım yaw daha gêçen ay arqaaşım Sedo'nın amcasına Bısmıl'den qız istediler, qızın ailesi 10 bilezık, Trabzon seti we 3 metre zıncir istemiş.

Onlara yalan atiyam ha, halbuki Sedo'nun amcasi yoq. Maqsat babami teslimiyete zorlamaq.

Anam da atağa qaxti. Dêdi walla Allah war fazla bişi istemediler, ew ayri olsun dediler hema ew alın dêmediler. Dêdım hem altın bızım altınımızdır, ma sanki gelinımız gelınce altınlari orda bıraqacax? Bız bêle qonuşunca babam da yumuşadi.

Eziz abêmi aradıx dêdıx hal u mesele bêle. Anama dêmiş sız nasıl uygun görürsenız odur. Biriktırdıği ne warsa gönderdi. Onlarla 5 burma aldıx. Babam da 2,5 metre zıncir aldi.

Uzatmiyax, şerbetımızi içtıx, söz yüzügüni we altınlarımızi gelinımize taqtıx. Qalanıni da dügünden hemen önce taqacağız.

Diyarbaqır'a dondüğümüzde babam anama dêdi Reco'nun heqqıni yêmiyax abêsi için çoq çaba gösterdi. Anam dêdi ma o dêmiyeydi Eziz abêmi ewlendırın, walla saan qalsa Eziz qırx yaşına da gelse bekardi. Dêdi sen etrafa gözün gezdır, Eziz'den hemen sonra Reco'yi da ewlendırax, Eziz'in dügününde xalqın taqacaği taqilari Reco için qullanırız. Anam dêdi temam êlese.

Tabii ben bunlari dinleyince sadece güliyem. Ne de olsa Eziz abêmın dügününde taqılacax taqilar partiye gidecax, beni ewlendırmax için ne sermayeleri war ne de benım çalışaraq biriktırdığım üç quruş. Onlari motive êtmax içın diyem he walla hele etrafa bi baqın, eli yüzi düzgün we ilerde sıze baqacax bi qız warsa ben de kendıme artıq ewleneyım. Anam diyi oyy qurban olayım oxlıma, heci hele oxlına baq o qadar laf söylidın hema ewlenırken bile bızi düşüni.

Eziz abêm gine çalışmaya xurbete gitti. Ben de çewremde kim warsa diyem çoq yaqında abêmın dügüni olacax. Mılletın dügününe gidiyem orda da herkese söyliyem.

***

Bi gün gine bi dügündeyiz. Taqi bağışi için gelen ERNK mılisi de ordaydi. Dêdi Reco xêrli olsun abênın dügüni warmiş. Dêdım sağolasan, sen nêrden duydun? Dêdi ma duymayan war, gêçen eyaletteydım orda da tek qoni sızın dügündi. Dêdım xêrdır yaw eyaletın abêmın dügüniyle ne elaqasi war? Dêdi olur mi yaw, ma artıq gençlerımız dügünlerde topli qatılım yapilar, eyalet sızın dügünden hem tarihi qatılım bekli hem de senın bu fedekarlığın diger eyaletlere de örnek olacaq.

Bi an Eziz abêm gözümün önüne geldi. Onu kendi ellerımle eyalete teslim êdiyem. Duygulandım tabi. Dêdım yapacaq bişi yoq heval, abêmın qatılım yapan gençlerımızden bi ayricalıği yoq, gelinımız de zaten Lıcêlidır, qatılıma iqnada zorlux çekmeyiz. Dêdi sadece onlar degıl, eyalet onlarla birlıxta senın de qatılım yapmani bekli, zaten şımdiden yerıne görevlendırecaxlari mılis arayişına başlamişlar, egerse sen de qatılsan bu xalq üzerınde muazzam etki yapar. Dêdım nnnasıl yani? Dêdi herkes seni tani, xalq diyecax ARGK mılisi damat olan abêsıyle birlixta qatılım yapmiş. Biraz durdi sonra dewam êtti dêdi ondan sonra kendi gözlerınle görecaxsan senden etkilenen diger eyaletteki gençler de qefle qefle qatılım yapacax. Dêdım parti benden bu pratigi beklise üstümüze düşeni yaparız, meraq êtme.

O yanımdan ayrıldi ben de gittım diwar dibıne çöktüm. Düşünüyem qatılım yapsam görevi kime dewredecağım? Bende bêl fıtıği war sırt çantami kim taşiyacax? Çoq qısa sürede yükselıp qomtan olsam uzun yıllardır sawaşçi olanlar bu durumi nasıl qarşılayacax?

Biri yanıma otırdi. Dêdi saan on seferdır sesleniyem ma duymisan? Baxtım Sedo'dur, dêdım dalmiştım, xêrdır? Dêdi Reco quranıma war ya, Eziz abênın dügününde gereki bu meydanın tozini attırayım, görecaxsan aware de söyleyecagım, diyecagım

heeeyyyytttt

ez xeyidim jı newalan

çima rê nadın hevalan

ez xeyidim jı Hezroliyan

çıma naçın serê çıyan

lêkeeee.

Dêdım he Sedo he, boşuna xeyidi meyidi olma yaqında qatılım yapiyıx. Dêdi xêrdır ne qatılımi yaw? Dêdım walla az ewwel ERNK mılisi söyledi, parti hem abêmın dügünündeki taqilari istemiş hem de dügünden sonra abêm we yengem dahil hepımızın qatılım yapmasi talimatıni vêrmiş. Sedo dêdi yaw bu ERNK mılisleri de görevlerıni ciddiye almilar ha. Dêdım wula daha nasıl ciddiye alsınlar, bızım aileye kom u kuflet qatılım yaptıriler. Dêdi yaw biraz erken xeber vêreydi bi yolunu bulur cezaewıne girıp teorimızi gelıştırırdıx, Niqaragu we Qolombiya dewrımci hereketleri haqqında eksiklığım çoq fazla. Dêdım Sedo sus, başlattırma teorine, bi cezaewi eksikti zaten.

***

Metropol qadrosi olaraq dağda uyum sorunu yaşamamaq için kendıme meqap aldım, her gün Hewsel'e gidıp tarlalarda filan yüriyem. Heliqopter sesi duyduğumda kendımi yere atiyam. Alana gittığımda temel egıtımi kendi kendıne yapmiş şervan olaraq örnek gösterılecağım.

Bigün ewe gittım anam dêdi Reco gelinımızın babasi çoq xastaymiş dêmiş ben ölmeden dügüni bi an ewwel yapın qızımi gelinlıxla göreyım. Dêdım yaw ana daha eğitımımi tamamlamadım, sızma we saldıri qoli pratiginde eksiklıxlarım war. Dêdi Reco ben ne diyem sen ne diisen, qafayi yêdın oxlım?

Dêdım ana adam xastaysa ne yapayım, ma doxtoram ben? Dêdi oxlım git onu xastaneye getır.

Düşündüm, adami xastaneye getırsem we iyileşse ben de o arada eğitımımın geri çekılme bölümüni bile tamamlaram, bêlece Sedo we diger tıfıllarla şınav waziyeti almam.

Dêdım temam ana sen meraq êtme gidıp oni getıriyem.

Neyse gittım köylerıne buni traqtörle yola qadar getırdıx ordan ben, gelinımız, anasi we babasi dolmişa atlayıp Diyarbaqır'a dogri yola çıqtıx. Adam sekerattadır, gözleri yuqari doğri qaydığında siyah bölüm qayboli o zaman ecayip qorxiyam ondan. Tam Mermer qaraqolının oraya geldıx yolda qontrol war. Onlarca eraba sırada. Dolmiştan indım gittım eskerlere dêdım erabada xasta war acil xastaneye yetıştırmemiz lazım. Dêdi yürü lan bu bahaneleri çoq duydux. Baqtım diretsem beni alacaxlar, mecbur dolmişa gêri döndüm. Daha dolmişa yetışmeden bi ağlama, bi hawarr, qiyamet. Meger Azrail de bızim erabadaymiş. Ê de ben susturamiyam onlari. Geline dêdım walla qaraqol qomtanına ricada da bulundum hema bıraxmadi. Dêdi o qaraqol qomtanıni gereki kendi ellerımle öldüreyım. İçımden dêdım quranıma 1 sene sonra bile dügün olsa bu qatılımdan sonra ilk eylemıni buraya yapacax, çoq qararliydi.

Neyse, cenazeyi defnettıx. Üç gün taziye qurdux. Dördünci gün anam geldi dêdi heywaxxx! Babam dêdi ne oldi? Dêdi bizim gelin gerillaya qatılmiş u hemde ona götürdüğümüz altınlarla. Babam dêdi eşşedu enlaaa... yere yığıldi. Neyse başına su filan döktüx bu ayıxti baan baxti. Dêdi kafırrr, conegayê çavsorrr, sen dêmiyeydın abêmi ewlendırmesenız ben qız qaçıracağım bız bêle bi işe girmezdıx, serwetım de gitmezdi. Dêdım yaw ma sanki götürmiş yêmiş ha, partiye götürmiş, hem o artıq bi şervandır ona qarşi uslubunu düzelt yoqsa arqaaşlara söylemex zorunda qalacam. Dêdi wula sen hâlâ burdasan, ewımden defollll!

Ewden çıxtım. Yolda yürürken farqli duygular içındeydım. Ortada artıq gelin olmadığına göre dügün de yoq, yani qatılmamızın şartlari ortadan qalkti. Diger taraftan bi sürü pratik yaptım onlar boşuna mi? Ben bêle dalmişken biri qoluma girdi. Baxtım ERNK mılisi. Dêdi Reco xêrlisi dügün ne zaman, qatılacax gruplar bellidır? Dêdım heval maalesef o iş olmayacaq. Dêdi niye? Dêdım yaw ben abêmın sözlisine dewletın acımasızlığıni anlatırken sanırım fazla duygusal yükleme yaptım o da dügüni beklemeden qatılım yapmiş. Dêdi yaw Reco sen nasıl buni gözardi êdersen, ma bılmisen senin etkileme gücün yüksektır, gereki êle bi boşluğa düşmeyeydın. Dêdım walla heqlisen heval.




Çizim: İlhami Erdoğan



682
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazarın Tüm Yazıları: