Cejneke bi Hawar e Cejna Ziman Kurd

guldive@yahoo.fr | 11 Mayıs 2017 Perşembe

LUQMAN GULDIV


Cejna ziman Kurd nzk dibe, p re j alakiyn elaqedar ziman n perwerdehiy and j nexasim li Rojavay Kurdistan. Gelek caran cejn weke minasebeta prozkirina karek serket werin dtin j, pirraniya cejnan ne ji bo serketinan, l bel ji bo mihafezekirin, ji bo rnandina rresmeke parastin bi cih dibin. L helbet bi her hal sedemeke prozbahiy, gavek, pngaveke bibe sedem j div elaqedar babet hebe. Ji bo cejna ziman Kurd ya hat hilbijartin rasthatina salvegera destpka weana kovara Hawar ye ku her zde j bi ked nsyatfa Celadet Bedirxan roja 15 Gulana 1932yan dest bi weana xwe kir, ango yekem hejmara w der. 

Banga hejmara yekem bi luxeta Celadet Bedirxan, digot, Hawar deng zann ye. Zann xwe-nasn e. Xwe-nasn ji me ra rya felat xweiy ye. Helbet ro maneya cejn banga destpka kovara Hawar bi temam hevnagirin. Sala 2007an li ser biryar banga Kongreya Netewey ya Kurdistan KNK ev roj d weke cejn hat pwazkirin. Sedem j bhtir ew b hesasiyeta ji bo Kurd ji bo parastin, bikarann bipvebirina Kurd di nava civaka Kurdaxv zde bibe, belav bibe. Lewma em av xwe l bigirin j, ziman Kurd li Bakur Kurdistan hem weke erdngar hem j weke serjimar be her mezin Kurdistan, bi tehlkeyeke mezin a man neman re rbir ye. 

i Kirmanck i Kurmanc her du j dema mirov ji awira mannemana zimanan de li wan binihre, li Bakur Kurdistan di asteke vegera j zehmet de ne. Ango dema tinekirina zimanek destp dike (para behtir bi erx mekanzmayn asmlasyon) p serdema fmkirina ziman serdest dest p dike, ev bi nifek diduyan dewam dike pa serdema du ziman bn dest p dike ku ev j hesab yek ta du nifan dewam dike her daw j pit dewra duzimanbna t de ziman dayik y pasf e, yek zimanbna bi ziman serdest destp dike. Di v qonaxa daw de d asmlasyon bi ser ketiye ziman serdest kariye di nava civaka ji xwe re kir hedef de na ziman dayik bigire. Ev nifn li vir behsa wan dikim nifn navmal ne ango her nif n ji bo nif li nava malbatek hatiye hesabkirin. Ji bo civaka by mexdr v siyaseta asmlasyon heger qonaxa syem pk hatibe, ji bo w civak d ziman dayik miriye. Her Kurd ye li Bakur Kurdistan li erd zemnn fireh di qonaxa syem de ye, li erd zemnn din di qinaxa duyem de ye li km erd zemnan j di qonaxa yekem de ye. Heger hesasiyeta ji bo ziman xurttir nebe li bakur Kurdistan temen ziman Kurd belk ji 50 salan nebihure; muhtemelen ev texmn ji bo Kirmanck zde ye j, temen w kurttir diyar e. Ha bi v hesasiyet cejna ziman Kurd div bte prozkirin. Ango ji bo berfirehkirina meydanan bezandina hesp v ziman me y dayik ew bi ten yek ji sedeman e. Mirov dikare w bike sedema mhrcann bi hefteyan dewam dikin. Di van mhrcanan de nexasim j ji bo zarokan alakiyn and civak yn yekser bi ziman re elaqedar dikarin werin tewqkirin. Weke nimne, ano, anoyn bi bkn paik lastk, lstikn zimn, dtina bersivn mamikan di rew mercn cemaet de, frkirina gotinn stranan, nivsandin xwendina rokn ji bo zarokan tewqkirina wan, daketina nava malan bi rya apemeniya xwe bigihne hem nifn navmalek, ango ji televizyon, heta bi pirtk kovaran, div v roj yan j van rojan bi tewqkirina bikarann, frkirina zimn dakevin. Ji ber w yek j alakiyn li Rojavay Kurdistan helbet girng in cih kfxweiy ye ku li dibistan nav civak ev roj weke cejnek t qeblkirin proz kirin. L ya her girng ew e ku ev roj li Bakur Kurdistan hesasiyeta ji bo ziman dayik xurt bike, bike ku dbav j zarok j Kurmanciy yan j Kirmanckiy terch bikin bibihsin bipeyivin. Ji niha ve cejna ziman Kurd li we proz be bibe wesleya w yek ku em bi hev re bi heval dostn xwe re, bi zarok maliyn xwe re ziman xwe weke tifika mala xwe bibnin awa ku ew nirxek me ye, sedem rengek xwebna me ye, l xwed derkevin. 




730
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: