Kistik fibrozis (KF)

16 Mart 2017 Perşembe

DERSİM DAĞDEVİREN

SAĞLIK


Kistik fibrozis solunum ve sindirim sistemi başta olmak üzere ter bezleri ve dış salgı bezlerinde görülen bir gen hastalığıdır / kalıtsal hastalıktır. Mutasyon olarak adlandırılan gen değişikliği bu hastalığa yol açmaktadır. Yüzlerce mutasyon çeşidi bulunduğundan dolayı mevcut tarama testlerinde tüm vakaların tespit edilmesi mümkün değildir. Kistik fibrozis dünyada beyaz ırkta en sık görülen genetik hastalıktır. Çocuklar bu hastalıkla doğmaktadır. Ancak hastalık hemen doğumdan sonra kendini göstermeyebilir. Çocukta hastalık çıkması için anne ve babanın her ikisinin de hastalık açısından taşıyıcı olması gerekir. Anne veya babadan sadece birinin problemli geni taşıması ile çocuk hasta olmaz.       

Hastalarda en sık görülen şikayetler solunum sistemi ile ilişkilidir. Akciğer hastalığının şiddeti kişiden kişiye değişmektedir. Hastalığın şiddeti mutasyon türüne bağlı olmayabilir. Hastalar yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde sık tekrarlayan bronşit, çocukluk ve ergenlik döneminde de tedaviye dirençli astım, uzun süren balgamlı öksürük, tekrarlayan zatürreler ya da hava yolarında genişleme gibi bulgular ile kendini gösterebilir. 

Solunum sistemi üst ve alt solunum yolları olmak üzere ikiye ayrılır. Üst solunum yolları ağız, boğaz, burun ve sinüslerden, alt solunum yolları ise hava yolları ve akciğerlerden oluşur. KF’li hastalarda üst solunum yollarında en sık rastlanan bulgu uzun süreli burun ve sinüs iltihabı ve burunda poliplerin oluşmasıdır. Burun ve sinüs iltihabı olan hastalarda; burun akıntısı, burun tıkanıklığı, koku almada azalma, öksürük, baş ağrısı, ağızda kötü koku, horlama, ağızdan nefes alma, burundan konuşma ve işitmede azalma görülür. Burunda polip olan hastalara burun tıkanıklığı, kaşıntı gibi alerjik bulgular eşlik edebilir. Alerji olmadan da KF’li bir hastada nazal polip sık görülür.

Burundan itibaren tüm solunum yollarında çok ince tüycükler vardır. Bu tüycükler süpürge gibi çalışır ve nefes borularımıza giren mikropların temizlenmesinde önemli bir rol oynar. Ancak KF’li hastalarda balgam oldukça yapışkan olmaktadır ve akışı da azalmaktadır. Bundan dolayı mikroplar solunum yollarındaki tüycükler tarafından temizlenemez. Atılamayan balgam da mikropların çoğalması için iyi bir ortam oluşturmaktadır. Hastaların klinik kontrollerinde balgam kültürü yapılması bu enfeksiyonların erken tanı ve tedavisi açısından çok önemlidir. 

Haftaya da hastalığın sindirim sistemi üzerindeki etkilerini işleyeceğim. 



624
YENİ ÖZGÜR POLİTİKA

Yazarın Tüm Yazıları: