Ziwan ma bazarey

13 Mart 2017 Pazartesi

XOSER WELAT

Ziwan tekane ahido znd/giyan y neteweyan o. Her ziwan bi ar xo her ar z bi ziwan xo yeno naskerdi. Ziwan ravreyya bi des hezaran serran de virazyayo bi gorey cuye, corafya, tkil hewceyyan aran, tee giroto. Ziwan  esteyko civat gyan o. Bi averyi vuryayi civat dir, aver ino, vuryeno, zengn beno. 

Bi gorey ziwanzanan seba virazyayi ziwank bi qeydey, hezar serre hewce ya. Dayi giroti maben aran, ziwan de z pk yen. Ziwan yewbn ra ekyan gen bi gorey qeydeyan xo, xo de bi ca ken. Coka riy dinya de endke zengn averkewte beno wa bibo, ziwanko yewpere/homojen n yo. Tasnfkerdena ziwanan de, eky n qeydey esas . Ziwan yewbnan ra qeydeyan ngen finaka na rewe z n ya.   

Didi away bikarardi ziwanan est . Away bikarardi fekn y rojeyn away ntek. Away bikarardi rojeyn de ten yew armanc/mexsed est o, o z yew bn serrewextkerdi o. Seba ke  mexsedo yewn, yew bn serrewextkerdi o, qeydey rza diyine de y. Seba rihetye carna (ge-ge) eky kilm ben, carna derg ben, ge-ge kert ca vuryen, ge-ge tp vuryen, carna tay tp kewen. Na seba heme ziwanan, wina ya.

Ziwanan de sebeb estbyi fek zarawayan, ziwano rojeyn  o. Ziwan nti bi tp qeydeyan o. Tp  qeydey bi gorey kesan an z hereme nvuryen. Her kes bi heman tpan qeydeyan nseno. Ziwan ntek de fek yan z zaraway n y. Tkilya ziwan zarawayan (away zar) z na arova de ya. B stsna her ziwan de zaraway est . Heke n zaraway bi awyko cograf  yewbn ra zaf dr bikew, iken bib  ziwanko xoser z. 

Kirdkye/Kurdiye wayir panc zaraway girdan xeyl fekan a.Rewa ar Kurd ya syas cograf, het her kes ra yena zanayi. Seba ke na rew bi no awa dewam bikero, poltkay senn amey ramiti nika, na deqaye de z sen yen ramitene, melm her kes y.Seba domnayi rewa kurdan ya est, heme away nkar, mha inkerdi amey pkardi.Perekerdi inkerdene, raybaza tewir sereke ya. Nika Tirkya de perekerdi, meseleya zazak ser ra, bi dest tay maikan yena germinkerdene. 

Kirmanck (kirdk/dimilk/zazak) zarawaya yan ziwan a? Zazay kurd yan n? No nqa rewa Serdem Myann ke kean Xaparzan nqa melayket ner yan mak anena vr mn. Ziwan pkameyoko civat yo. Nqa ser ziwan z gere bi gorey zanistan/lman civat tarx, civatnas, lengstk, rayziwan b. 

Het civat ra: y ke yen zanayi, di tu serrewedartik  ar, eran kurdan de, na cyay nameya inawiti. Yan z dewlletan ke kurd nkar-mha qetil kerd ciyayyka winayine nvista maben kurdan. Sey Rza, x Sehd, yan z Yado. Maben Zaza kurmancan de heta ewro nakokyka civat ya bi sebeb  zaza-kurmanc, namey nawiti. 

Het ziwan ra: ar, gama ke derheq ziwan xo de agahyan dan, ntay tewir vernan yan z yewn pirtkk amey nti referans gen nan dan.Yewn pirtko bi zaraway  zazak het Seyday Xas ra bi namey Mewldo Kirdk ameyo nti. Xas dewa Hezana Lic ra yo. 

Persgiraya tewir girde, kes wayir n ddayan bi kirmanck nzan yan z gramer ziwan ra baga y. Heme kes ke bi rayziwanya kurd eleqedar , qebl ken ke zarawayo tewir kan, zaraway kirmanckye yo. Kes heta nika nvato nika z nvano zazak leheya kurmanc ya. Zazak Kurmanc herdi z zaraway Kirdk/Kurd y. Xissyet ke ziwan kurd terf  ken, kurmanc z tede heme zarawayan kurd vr, di zaraway kirmanckye de xo nan dan. Verya kirdask, zazak est a.  

Maben kurmanc kirmanck de yew cyayya gramerke, kerta dem nikayin ya. Kurmanc de di ya yena vernya kar,  Kirmanck/Kirdk de en" a ina peynya kar. Dikim kena dem bn heme kert dyar tewnayi, her didi zarawayan de z bi heman away y. Hetta, bi gorey xissyetan kurmanc de kem y. 

Heta nika kesanke vato zazakye cyaya, sebebko lm nyardo ziwan. Bi gorey rayziwan cyayyke nan ndaya. Na mijare de keso ke tewir zaf z referans yeno nandayi, Oskar Mann o. Label i serry i z ert mercy ke no camrd ameyo Kurdistan ver iman de br giroti, do mesela bar bro fehmkerdi. Ya bne z heta ewro keske, hincet  Oskar Mann i y z nard ziwan nday nqakerdi. Bi gorey min ke no zat biibay Dersime, do bivatibay  zon ma z cya yo. 

Bi rat min nwat na mijare sero binsa.Seba ke bya babeta bazar syas tay kes wazen xo bid nqakerdi fyet xo bizdin. La heke no peyase kewto dest Cewdet Yilmaz, serekcerdewan tay xoroan, xora dda p bya ya. Heyf min ro tay nezan ke bi namey akademsyen by maika na poltkaya qilrine yeno hv kena ke ro xo mikr br.                                                                                                                                      




589
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: